Education

Moet het marktfundamentalisme gederadicaliseerd worden?

Moet het marktfundamentalisme gederadicaliseerd worden? 766 575 Lhoëst Jean

Français    English

Telkens als ik naar deze cartoons kijk, vraag ik me af hoelang de mensheid nog een domme gans blijft. Hoe lang – intussen al eeuwen – duldt de grote meerderheid van de mensen nog getiranniseerd te worden door een heel, heel kleine minderheid?

Lopen, lopen, lopen en kopen, kopen, kopen voor de portefeuille van een kleine minderheid. Minderheid die het voor het zeggen heeft en haast geen belastingen betaald. Is dit onrecht lijdzaam ondergaan het gedrag van een homo sapiens? Of eerder van een ‘homo freemarketus’, behept met egoïsme, materialisme en consumentisme?

Waarom klampen mensen zich zo vast  aan een maatschappelijk model  dat onrechtvaardig, gevaarlijk en achterhaald is?

Waarom zulke lijdzaamheid?

Waarschijnlijk ligt dit aan een samenspel van factoren waarvan ik er hier een drietal benoem.

Omdat de christelijke, westerse cultuur eerder lijdzaamheid predikt dan revolutie? Had Machiavelli gelijk toen hij beweerde dat het christendom de ‘woestheid’ ondermijnt die nodig is om tegen tirannen voor vrijheid te vechten?

Een gebrek aan kritische geest bij de massa’s? De meeste mensen zijn goedgelovig: ze luisteren niet naar diegenen die het verstandigst zijn, maar liever naar degenen die het luidst roepen, zelfs als het perverse demagogen en leugenaars zijn. De mooiste illustratie hiervan is het verhaal van Trump. Het lijkt wel alsof mensen hun geweten uitbesteed hebben aan demagogen en andere charlatans!

De belabberde toestand van het onderwijs in het algemeen? Het leert niet meer kritisch te denken, maar wel hard te werken, flink te shoppen en liefst te zwijgen! Het vormt lakeien van het systeem: poenscheppers in plaats van rebellen, die de bestaande waarheden in vraag durven stellen. Deze evolutie wordt mooi weergegeven in de bovenstaande grafiek, geplukt uit het boek ‘Van muur tot muur’ van Jonathan Holslag. Ja, van zulke materialistische slaapwandelaars moet je niet veel verandering, ethiek of verhevenheid verwachten. Zo’n mentaliteit leidt niet tot vooruitgang maar eerder tot verval en decadentie!

Kan het zo verder?

Neen, en nog eens neen!

De aarde verschroeit, de armoede stijgt, de ongelijkheid neemt toe, onze vrijheden zijn in gevaar, fraude, onrecht, haat, hebzucht, onverschilligheid, onverdraagzaamheid en verdeeldheid vieren hoogtij, enz….

Volgens mijn bescheiden mening kunnen we echt niet verder zoals vandaag. Communisme zowel als kapitalisme (centocratie) hebben beiden gefaald. In beide systemen tiranniseert een kleine minderheid de geknechte meerderheid. Beiden plegen roofbouw op mens en klimaat.

Na meer dan 2000 jaar is de oude uitspraak van Publius Terentius Afer  – ‘Het is onbillijk dat de arme mensen altijd moeten bijdragen om de weelde van de rijken te vergroten’– nog steeds springlevend. Ik denk dat het zo stilaan tijd wordt om deze onrechtvaardigheid ongedaan te maken en over te gaan naar een nieuwe orde die de naam ‘homo sapiens’ eer aandoet!

Zelfs sommige happy few beseffen dit. Zo verklaarde Morris Pearl, voorzitter van de Patriotic Millionaires in The Guardian ‘We zijn op weg een samenleving te worden met slechts enkele rijke mensen en een heleboel arme. Dat is niet houdbaar. Zo kan een samenleving nooit duurzaam zijn’.

Hoog tijd dus om economische taboes en sociaal defaitisme te doorbreken en de wereld grondig te hervormen. Het is een kwestie van WILLEN, niet van kunnen.

Moeten we de vrije markt deradicaliseren?

Ja. Er moet een eind komen aan een wereld waarin sommigen geen belastingen betalen terwijl miljarden anderen schraler en schraler moeten rondkomen. Een einde aan een wereld waarin de winstzucht van enkelen de vooruitgang van velen verhindert.

Als we niets doen, zullen de volgende generaties ons waarschijnlijk nooit vergeven dat we niets gedaan hebben… Daarom moet de maatschappij het heft in handen nemen en zorgen dat lusten en lasten evenwichtig en rechtvaardig verdeeld worden.

We moeten de vrije markt omvormen naar een wijze markt. Een markt waar het welzijn van mens en planeet centraal staat, en niet langer de welvaart. Een markt waar het BNG (Bruto Nationaal Geluk) regeert in plaats van het BNP! Een wereldorde zonder excessieve ongelijkheid en waar iedereen zonder uitsluiting of onderscheid menswaardig kan leven (art 25 van de mensenrechten).

Karl Liebknecht parafraserend zou ik zeggen dat we de basiswet van het kapitalisme, jij of ik moeten herschrijven naar jij én ik!

Van een ‘centocratie’ naar een echte democratie.

De markt deradicaliseren en echte vooruitgang realiseren zal alleen  mogelijk zijn als we als maatschappij evolueren van een ‘centocratie’ naar een echte democratie  met uitgelote burgers. Als mens en burger hebben we het recht zelf te beslissen hoe we bestuurd wensen te worden, of niet?

De representatieve democratie bewijst immers al honderden jaren dat ze een rookgordijn is om de heerschappij van de rijke en/of machtige elites te legitimeren. Rechtvaardigheid is voor dit systeem niet meer dan het belang van de sterkste!

Abraham Lincoln (1862) wist al dat we ons moeten ontketenen van de politiek om naar een betere en rechtvaardigere wereld te evolueren!

Verder zullen we dringend moeten stoppen met de feodalisering van de wereld en evolueren naar een mondiaal bestuur en parlement, bevoegd voor de problemen zonder grenzen: klimaat, belastingen, ongelijkheid, migratiestromen, enz.. Een mondiaal bestuur dat uitdrukkelijk kiest voor het algemeen belang van de wereld op lange termijn!

Een weg vol obstakels.

De evolutie naar een wijze markt zal niet van een leien dakje lopen. Er zullen vele obstakels moeten genomen worden.

Uiteraard zal er veel weerstand zijn van de traditionele politiek en de heersende klassen… Logisch, niemand geeft graag zijn voorrechten en verworvenheden op: ‘postjes’, het privilege geen belastingen te moeten betalen, enz.. Ze zullen zich met hand en tand verzetten. Alibi’s en  nepverhaaltjes zullen welig tieren.

In media opgevoerde ‘experts’ zullen orakelen dat het huidige systeem het enige maatschappelijke heilzame is. Uit angst voor een herverdeling van de rijkdom zullen ze ons waarschuwen voor de tirannie van de meerderheid…En inderdaad, geen enkele tirannie is goed te keuren, en dus überhaupt zeker niet de huidige tirannie van de rijke minderheid…!

Maar wie zou de 99% kunnen tegen houden als ze eindelijk het heft in handen nemen en samen werken in plaats van onderling stammenoorlogjes uit te vechten tot groot jolijt van de machtshebbers?

Is een wijze markt mogelijk?

Ik geloof het wel. Maar wanneer, dat is een andere kwestie. Wellicht zal ik het niet meer meemaken.

Als blije optimist, geloof en hoop ik inderdaad dat er ooit terug wakkere ‘homo sapiens’ zullen opstaan die  liever rechtop sterven dan te leven op hun knieën. En die samen een nieuwe verlichting inluiden en aldus een wereldwijde beweging op starten voor een ‘wijze’ markt … Voor een eerlijke herverdeling van de rijkdom via een rechtvaardig belastingsysteem en een systeem van sociale zekerheid… En voor een moreel reveil, want echte vooruitgang kan niet zonder morele vooruitgang!

Enfin, mensen die durven kritisch denken, of ‘sapere aude’ in’t latijn, de aansporing die door Immanuel Kant bekend werd als motto van de Verlichting.

#challenges  #Citizen participation #democracy  #Education #equality  #Free markets  #Happiness  #homo sapiens  #human rights  #political parties  #Social security  #society #taxes  #Wealth